شمارش کربوهیدرات در افراد مبتلا به دیابت : کربوهیدرات ها یا به تعبیر عامیانه قند ها و نشاسته ها، سطح گلوکز(قند) خون بعد از غذا را تحت تاثیر قرار می دهند. شمارش کربوهیدرات در افراد مبتلا به هر نوعی از دیابت یک مهارت و تکنیک جهت کنترل سطح قند خون بعد از صرف غذا می باشد. با آگاهی از مقدار کربوهیدرات موجود در غذاها حق انتخاب بیشتری دارید و بهتر می توانید قند خون خود را کنترل کنید.

دو روش براى شمارش کربوهیدرات در افراد مبتلا به دیابت وجود دارد

  1. روش اول شمارش کربوهیدرات به گرم : هرواحد کربوهیدرات تقریبا معادل ١۵ گرم کربوهیدرات در نان و غلات، میوه، لبنیات و حبوبات می باشد.
  2. روش دوم شمارش کربوهیدرات به واحد : این روش راحت تر است.

یک واحد کربوهیدرات = ۱۵ گرم کربوهیدرات

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد نان و غلات = یک واحد سبزیحات نشاسته ای = یک واحد لبنیات = یک واحد میوه جات = یک واحد قند های ساده = یک واحد حبوبات= سه واحد سبزیجات

 

روش اول شمارش کربوهیدرات با گرم

🔵 اگر میزان کربوهیدرات ماده غذایی بین ۵-۰ گرم باشد اصلا در شمارش قند به حساب نمى آید.

🔴 اگر میزان کربوهیدرات بین ۱۰-۶  گرم باشد ، معادل نصف واحد کربوهیدرات است.

🔵 اگر میزان کربوهیدرات ماده غذایى بین ۲۰-۱۱ گرم باشد ، یک واحد قند به حساب مى آید.

🔴 اگر میزان کربوهیدرات بین ٢۵- ۲۱ گرم باشد ، یک ونیم واحد قند دارد.

🔵 اگر بین ۳۵-۲۶ گرم کربوهیدرات باشد حدود دو واحد قند محسوب مى شود .

به طور مثال :

یک لیوان نوشابه حدود ٢۶ گرم قند دارد پس یک لیوان نوشابه دو واحد کربوهیدرات محسوب مى شود یعنى برابر با ده قاشق غذاخورى برنج یا معادل دو کف دست نان سنگک قند دارد و اگر شما همراه غذاى خود یک لیوان نوشابه میل کنید ، مثل این است که برنج یا نان خود را دو برابر مصرف کرده اید.

یک کیک تى تاپ حدود ١٨ گرم قند دارد ،یعنى یک واحد کربوهیدرات به حساب مى آید.

 

روش دوم شمارش کربوهیدرات با واحد

کربوهیدرات ها در رژیم غذایی بیماران دیابتی

کربوهیدرات ها در رژیم غذایی بیماران دیابتی

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد نان و غلات:

  • سه قاشق غذاخوری برنج پخته
  • یک کف دست نان های ضخیم مثل سنگک و بربری
  • سه کف دست نان های نازک مثل تافتون و لواش
  • نصف نان باگت یا همبرگری بدون خمیر داخل آن
  • ۶۰ گرم نان ذرت یا ترتیلا
  • یک برش نان تست
  • دو عدد نان سوخاری
  • چهار قاشق غذا خوری یا نصف لیوان ماکارونی پخته
  • سه قاشق غذاخوری آرد گندم
  • دو قاشق غذاخوری آرد نخودچی
  • نصف لیوان بلغور جو یا گندم پخته
  • سه قاشق غذاخوری جوانه گندم
  • نصف لیوان شیر برنج بدون شکر
  • یک و نیم لیوان غلات بوداده مثل برنجک
  • دو سوم لیوان غلات صبحانه (برشتوک یا کورن فلکس)
  • یک برش ( اسلایس ) پیتزا
  • یک چهارم ساندویچهمبرگر
  • ۱۵-۲۰ عدد چیپس سیب زمینى
  • ۱۰-۱۲ عدد چوب شور
  • ۲ عدد بیسکوئیت ساقه طلایى
  • ۵-۶ عدد بیسکوئیت ترد
  • یک عدد کیک یزدى
  • دو عدد شیرینى خشک کوچک
  • ۵ عدد ویفر وانیلی
  • یک برش کیک معمولی
  • سه چهارم عدد دونات متوسط
  • نصف لیوان شیرکاکائو خیلی چرب

 

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد سبزیجات نشاسته ای :

  • یک عدد سیب زمینی متوسط آبپز یا تنوری
  • ۱۲ عدد سیب زمینی سرخ کرده
  • نصف لیوان پوره سیب زمینی
  • سه لیوان ذرت بو داده (پاپ کورن)
  • یک عدد بلال متوسط
  • نصف لیوان ذرت پخته
  • یک لیوان کدو حلوایی ( کدو تنبل )
  • نصف لیوان نخود فرنگی پخته
  • نصف لیوان باقلا سبز پخته
  • یک لیوان هویج پخته
  • یک لیوان چغندر پخته
  • یک و نیم لیوان شلغم پخته

 

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد حبوبات :

  • هشت قاشق غذاخوری یا نصف لیوان حبوبات پخته شده

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد لبنیات :

  • یک لیوان شیر کم چرب
  • سه چهارم لیوان ماست کم چرب
  • دو لیوان دوغ
  • نصف لیوان یا یک اسکوپ بستنی
  • کشک رقیق : ۳ قاشق غذاخوری
  • کشک غلیظ : ۲ قاشق غذاخوری

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد میوه جات :

  • یک عدد متوسط سیب، پرتقال، لیموشیرین، هلو، شلیل، کیوی، موز
  • ۳ عدد زردآلو
  • نصف گریپ فورت، گلابی، انار، انبه
  • ۲ عدد انجیر، آلو کوچک تازه
  • ۲ عدد نارنگی، خرمالو، خرما
  • ۱۲ عدد گیلاس
  • ۱۷ عدد انگور یاقوتی
  • ۱۲ عدد انگور عسگری
  • ۱ لیوان تمشک
  • ۱۲ عدد توت فرنگی
  • یک برش ۴۰۰ گرمی هندوانه، خربزه
  • یک لیوان خرد شده یا یک سوم طالبی کوچک
  • نصف لیوان کمپوت، میوه های پخته شده یا قطعه قطعه شده
  • سه چهارم لیوان آب میوه مخلوط ۱۰۰ درصد طبیعی
  • نصف لیوان آب پرتقال ، آب سیب
  • نصف لیوان آب هندوانه ، آب طالبی ، آب آناناس
  • یک سوم لیوان آب انگور
  • یک لیوان آب زرشک
  • ۴ عدد برگه سیب
  • ۴ عدد (۸ نیمه ) برگه زرد آلو
  • ۳ عدد برگه آلو بخارا و خرما خشک
  • ۲ قاشق غذاخوری کشمش
  • یک و نیم عدد انجیر خشک
  • ۲۲ گرم لواشک
  • یک چهارم لیوان توت خشک

یک واحد کربوهیدرات = سه واحد سبزیجات :

  • سه لیوان سبزیجات خام
  • یک و نیم لیوان سبزیجات پخته
  • یک و نیم لیوان سبزی خام خرد شده
  • سبزیجات شامل :

گوجه فرنگی ، اسفناج ، بادمجان، پیاز، سیر ، موسیر ، تره فرنگی، کرفس، چغندر، شلغم ،  گل کلم، کلم پیچ، کلم قمری، کلم بروکلی ، کدو، قارچ، فلفل دلمه ای ، بامیه ، خیار، هویج

یک واحد کربوهیدرات = یک واحد قند های ساده :

  • یک قاشق غذاخوری شکر، مربا ، عسل ، ژله
  • پنج حبه قند
  • نصف لیوان نوشابه
  • یک عدد بستنی یخی
  • سه عدد آب نبات
  • یک لیوان ماء الشعیر
  • یک چهارم لیوان شربت معمولی
  • یک چهارم لیوان پودینگ تهیه شده با شیر
  • نصف لیوان پودینگ بدون قند تهیه شده با شیر

با توجه به جدول هاى بالا و گروه هاى کربوهیدرات ، متوجه مى شوید که به راحتى مى توانید از گروه هاى مختلف ، به اندازه لازم و ترجیحا از کربوهیدرات هاى سالم تر جهت رژیم غذایى روزانه خود استفاده کنید .

شمارش کربوهیدرات ها و تنظیم آن ها با توجه به داروهاى مصرفى و نیاز روزانه در گروه هاى سنى مختلف و با توجه به نوع دیابت ، تفاوت هایى دارد . مسلمادر دیابت نوع یک  ، این شمارش قدرى پیچیده تر و تنظیم آن با دوز انسولین نیاز به یادگیرى بیشتر و محاسبه هاى دقیق ترى دارد که انشاءالله به تفصیل در هر دو نوع دیابت نوع یک و دو توضیحات لازم را خدمتتان ارائه خواهم داد.